Op het oorlogsmonument in Leerdam staan namen die herinneren aan een ingrijpende periode uit de geschiedenis van de stad. Elke naam vertegenwoordigt een leven, een familie en een verhaal dat abrupt werd onderbroken door de gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog.
In deze blog wil ik stilstaan bij een aantal van de 50 namen op het oorlogsmonument van Leerdam.
De eerste namen die gepubliceerd staan op het monument zijn van burgerslachtoffers. Over hen is weinig bekend. Heeft u aanvullingen, dan zijn deze uiteraard van harte welkom!
Een burgerslachtoffer is een burger die is omgekomen als gevolg van oorlogshandelingen of oorlogsomstandigheden, zonder dat hij of zij actief als militair deelnam aan de strijd. Dit kan bijvoorbeeld gaan om mensen die zijn gedood bij bombardementen, executies, vergeldingsacties, door honger of andere directe gevolgen van de bezetting. Op oorlogsmonumenten worden burgerslachtoffers vermeld om te herdenken dat ook gewone inwoners van een stad of dorp door de oorlog zijn omgekomen.
1. Jan Kleijn, 21 jaar
Geboren op 10 feb. 1923 (te Schoonrewoerd?)
Overleden op 9 dec. 1944 te Schoonrewoerd
Zoon van Gijsbert Kleijn (1895-1967) en Dirkje Verrips (1895-1960)
Arbeider op de glasfabriek te Leerdam
(op het monument staat de achternaam: Klein)
Te water geraakt door de duisternis (oorlogsverduistering); verdronken in de Huibert voor de melkfabriek te Schoonrewoerd
Bronnen:
- Fioole J., WO 2, 1940-1945 - Dodenherdenking 4 mei 2000 (niet gepubliceerd)
- Online-begraafplaatsen.nl
![]() |
| Bron: J. Fioole, WO2, 1940-1945 |

2. Teunis van de Koppel, 11 jaar
Geboren .. maart 1933 te Leerdam
Overleden 9 nov. 1944 te Leerdam
Zoon van: Jan Arie van de Koppel (1880-1948, fabrieksarbeider) en Teuntje van der Meijden (1893-1985)
(op het monument staat de naam: van der Koppel)
Teisterbander, 10 nov. 1944: "Dodelijk ongeval met projectiel. De twaalfjarige zoon Teunis van de fam. J. v.d. Koppel in de Nieuwstraat alhier, had gisteren een projectiel gevonden welk hij gisteravond meenam naar bed, zonder dat zijn ouders dat wisten. Teneinde het projectiel te demonteren had hij een hamer en een paar tangen mee naar de slaapkamer genomen. Om ongeveer half acht, hoorden de huisgenoten een hevige knal in de slaapkamer waar Teunus lag en toen zij gingen kijken, bleek de jongen door het tot ontploffing gekomen projectiel dodelijk te zijn gewond. (...)"
Bronnen:
- Fioole J., WO 2, 1940-1945 - Dodenherdenking 4 mei 2000 (niet gepubliceerd)
- RAZU.nl (n.a.v. deze bron moet Teunis 11 jaar oud zijn geweest!)
- Wiewaswie.nl
3. Willem de Weerd, 51 jaar
Geboren 17 feb. 1893
Overleden 18 sept. 1944 te Leerdam
Gehuwd op 21 aug. 1925 met Elisabeth Marinus (1899-1982)
Vader van Pieter de Weerd (1928-1957)
Zoon van Pieter de Weerd (1858-1933, arbeider glasfabriek, plaatswerker) en Jaantje Bel (1859-1922)
Langs de spoorlijn bij de Diefdijk stond Duits luchtafweergeschut (flak) opgesteld achter de huizen met nummers 9, 10 en 11 om op overvliegende geallieerde vliegtuigen te schieten die overvlogen tijdens de operatie 'Market Garden'. In de tuin achter de keuken van de familie De Weerd (nummer 10) ontplofte een bom waardoor de aangebouwde keuken van het huis werd weggevaagd. De heer De Weerd stond bij de deur en werd in zijn buik getroffen. Hij overleed nog vóór de komst van de arts door hevig bloedverlies uit een wond in zijn linker lies.
Bronnen:
- Fioole J., WO 2, 1940-1945 - Dodenherdenking 4 mei 2000 (niet gepubliceerd)
- OnlineBegraafplaatsen.nl
- Wiewaswie.nl
- Wiewaswie.nl
4. Jan Gijsbertus (Jan) van Wijnen, 45 jaar
Geboren 15 dec. 1894 te Leerdam
Overleden 11 aug. 1940 te Leerdam
Gehuwd in 1920 met Maria
Wilhelmijntje van Maanen (1890-1955), in 1930 werd dit huwelijk ontbonden.
Gehuwd in oktober 1935 met Geertruida Anna
Zuurbier (1890)
Zoon van Kornelis Jacobus van Wijnen (1857-1908) en Jannetje Gijsbertje van den Berg (1863-1936)
Overlijdensoorzaak: onbekend
![]() |
| De Voorlichter, 7 mei 1946 |




Geen opmerkingen:
Een reactie posten